Niestety, na co dzień są one mało lub zupełnie nieobecne. Owszem, można je obejrzeć na pokazach, w salkach parafialnych, w Internecie (z tym już większy kłopot), czy na DVD. W głównych telewizjach, w kinach, pojawiają się jednak sporadycznie. Nawet tak głośne filmy, jak „Apostoł”, świetnie zrobione, o bardzo aktualnej tematyce, to wciąż tylko przyjemność dla znawców: niewielu je widziało, czy zna.

I choć Grand Prix zakończonego niedawno, uroczystością w warszawskiej Galerii Porczyńskich, festiwalu, kojarzącego się raczej z filmami religijnymi, otrzymał film historyczny – dokument „Droga do wolności Edwarda Taraszkiewicza” – Ryszard Nowaczewski, dyrektor „Niepokalanowa” (pełna nazwa: XXXI Międzynarodowy Katolicki Festiwal Filmów i Multimediów Niepokalanów 2016) uważa to za trafiony wybór.

– Film opowiada o historii legendarnego dowódcy oddziałów partyzanckich AK-WiN, Edwarda Taraszkiewicza „Żelaznego”, wybór wpisuje się w ogromne zainteresowanie społeczeństwa powojenną konspiracją, Żołnierzami Wyklętymi – ocenia.

Wyklęci

„Żelazny” był jednym z najdłużej walczących dowódców antykomunistycznego podziemia niepodległościowego. W do niedawna w tajnych archiwach zachowały się jego oryginalne pamiętniki, na których został oparty scenariusz filmu Marty Sosidko. Opisane przez „Żelaznego” wydarzenia przywołują w dokumencie żyjący jeszcze świadkowie: jego siostra Rozalia Otta i żołnierz jego oddziału Stanisław Pakuła.

„Żelazny” nie miał szansy doczekać wolnej Polski, był jednym z najbardziej tropionych żołnierzy powojennego podziemia. Do likwidacji jego oddziału powołano specjalna grupę operacyjną UB i KBW. Dokładnie 65 lat temu, w październiku 1951 r., 800-osobowa obława otoczyła zabudowania, w których ukrywali się partyzanci. Edward Taraszkiewicz zginął w walce.

O wydarzeniach z lat sowieckiej okupacji Polski opowiada także wyróżniony w kategorii dokumentów fabularyzowanych głośny film Mirosława Krzyszkowskiego „Pilecki”. Film o rotmistrzu Witoldzie Pileckim, zdaniem festiwalowego jury, „następnym pokoleniom wyświetlać będzie świadectwo poświęceń na wzór Chrystusa. Wiedział, co go czeka, ale nie poddał się”.

W imię wiary

Jury nie mogło nie zwrócić uwagi na francuski obraz fabularny „Apostoł” Cheyenne Carronn. Wyróżnionemu wcześniej na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Katolickich Mirabile Dictu w Watykanie obrazowi tym razem przyznano nagrodę specjalną. Film opowiada o młodym muzułmaninie, dojrzewającym do przejścia na katolicyzm. W multikulturowej i wielowyznaniowej Francji projekcje tego filmu zostały zakazane. Francuskie MSZ uzasadniało to „zagrożeniem wywołania zamieszek ze strony islamskich radykałów”. Tymczasem „Apostoł”, poza wszystkim, opowiada o potrzebie tolerancji.

– Jak można robić takie rzeczy w imię wiary? – pyta Akim, główny bohater filmu, obserwując agresję wobec osób, które przeszły z islamu na chrześcijaństwo. – Niektórzy ludzie mieszają wszystko, łączą Boga i przemoc. Natomiast Bóg jest miłością – słyszy odpowiedź jednego z nawróconych.

Podobnej tematyce poświęcona jest wyróżniona I nagrodą w kategorii reportażu radiowego „Misja” Anny Dudzińskiej. Zjednoczone Emiraty Arabskie kojarzą się z luksusem, pięciogwiazdkowymi hotelami i muzułmańskimi tradycjami. Anna Dudzińska odnalazła w muzułmańskim świecie chrześcijan, którym nie zabraniają uczestniczyć w niedzielnych Mszach św. Razem z polska zakonnicą s. Anną, pochodząca z Dąbrowy Górniczej, odkrywa, jak mogą współistnieć dwie wielkie religie.

Wielkie wydarzenia

W kategorii dokumentów fabularyzowanych II nagrodę – ex aequo – uzyskały dwa filmy w różny sposób pokazujące chrzest i narodziny Polski. „Krzyż i korona” w reporterski sposób popularyzuje wydarzenia sprzed 1050 lat, a „Mieszko ochrzczony!” rozprawia się z fałszowaniem wiedzy na ich temat.

Przed innym tegorocznym wielkim wydarzeniem, Światowymi Dniami Młodzieży – powstał nagrodzony w kategorii filmów fabularnych – obraz „Bóg w Krakowie” Dariusza Reguckiego. Siedem epizodów opowiadających historię współczesnych mieszkańców królewskiego miasta spaja św. Albert Chmielowski grający rolę przewodnika dla widza. „Bóg w Krakowie” rozgrywa się współcześnie na tle urokliwego, tajemniczego i mistycznego miasta, w którym śledzimy losy jego mieszkańców, ludzi z rozmaitymi problemami. W ich życiu jest grzech, zdrada i pokusa, ale jest też pragnienie miłości i Boże miłosierdzie, którym żyliśmy w Roku Miłosierdzia.