Krzyż Wolności i Solidarności jest odznaczeniem wzorowanym na Krzyżu Niepodległości, który na mocy rozporządzenia Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 1930 r. był wręczany w okresie międzywojennym osobom, które wniosły duży wkład w odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. Warto pamiętać, że w hierarchii ważności było to drugie po Virtuti Militari odznaczenie o charakterze wojskowym, przyznawane jednak nie tylko żołnierzom, ale wszystkim zasłużonym dla niepodległości państwa polskiego.

Krzyż Wolności i Solidarności nawiązuje również do tradycji Polskiego Państwa Podziemnego, a konkretnie do Krzyża Armii Krajowej, który został ustanowiony 1 sierpnia 1966 r. przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego. Nadawany był w Londynie i miał upamiętniać czyn zbrojny żołnierzy Armii Krajowej. Z wiadomych względów nie został przyjęty do hierarchii odznaczeń w PRL. Dopiero w 1992 r. został on uznany za wojskowe odznaczenie państwowe nadawane przez Prezydenta RP.

5 marca 2010 r. został złożony w Sejmie przez grupę posłów projekt ustawy o wznowieniu Krzyża Niepodległości i ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności. Na tej podstawie Sejm 24 czerwca 2010 r. przyjął uchwałę o przywróceniu Krzyża Niepodległości i ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności. W uzasadnieniu tej decyzji można przeczytać, że celem, który przyświecał ustanowieniu Krzyża Wolności i Solidarności jest odznaczenie „tych wszystkich, którzy w latach 1956-89, zagrożeni bezpośrednimi represjami, zasłużyli się czynnie dla odzyskania przez Polskę pełnej niepodległości i suwerenności oraz dla obrony praw człowieka i obywatela w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”.

Decyzja o przyznaniu przez Prezydenta RP Krzyża Wolności i Solidarności ks. dr. Krzysztofowi Zdziarskiemu zapadła po przeprowadzeniu szczegółowej kwerendy archiwalnej i przygotowaniu stosownej dokumentacji. Okazało się, że w latach 1986-89 ks. Zdziarski był w Szczecinie aktywnym działaczem Federacji Młodzieży Walczącej. Jako uczeń IX Liceum Ogólnokształcącego zajmował się kolportażem prasy niezależnej, organizacją patriotycznych apeli, bojkotowaniem i nakłanianiem innych do unikania udziału w pochodach pierwszomajowych. Był przesłuchiwany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, a w miejscu zamieszkania przeprowadzano rewizje. Z tego powodu w latach 1986-90 był inwigilowany przez SB w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania o kryptonimie „Grafika”. Powodem założenia tej sprawy było głoszenie nielegalnej propagandy politycznej w środowisku młodzieży akademickiej i szkół ponadpodstawowych. Sprawa została zakończona w lutym 1990 r.

W imieniu Prezydenta RP Andrzeja Dudy odznaczenie ks. Zdziarskiemu wręczył prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek. Gratulujemy!