Nagrody przyznano również: Amelii Dunin (pochodzącej z rodziny ziemiańskiej, najstarszej, czynnej zawodowo przewodniczce turystycznej po Krakowie, troszczącej się o prawdziwy przekaz historii), dr. Jerzemu Bukowskiemu (zaangażowanemu m.in. w odnowę Kopca Józefa Piłsudskiego oraz troskę o dobre imię płk. Ryszarda Kuklińskiego, pośmiertnie awansowanego do stopnia generała brygady), Antoniemu Wiatrowi (działaczowi patriotycznemu, związanemu m.in. z „Solidarnością”, propagującemu trzeźwość narodu polskiego) oraz Wojciechowi Zapale (założycielowi Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. por. Stanisława Grabdy ps. Bem, zaangażowanemu w pomoc Biurze Poszukiwań i Identyfikacji IPN). Pamiątkowe medale wręczył prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek. – To nagroda dla tych, którzy całym swoim życiem i działalnością przyczyniają się do tego, żeby Polska trwała. Istotne jest to szczególnie teraz, gdy obchodzimy setną rocznicę odzyskania niepodległości – mówił prezes IPN.

Przekazanie pałeczki

W imieniu nagrodzonych głos zabrała Wanda Półtawska, lekarz psychiatra i profesor Papieskiej Akademii Teologicznej, dama Orderu Orła Białego, harcerka, działaczka pro-life, w czasie II wojny światowej łączniczka, więzień obozu Ravensbrück. – Nikt z nas nie wybrał czasu ani miejsca swojego urodzenia, ani okoliczności, które temu towarzyszyły. Stąd powstaje pewna niewiadoma: kim jest świadek? Każdy, przez sam fakt, że żyje. Chodzi o to, by nie tylko być świadkiem, ale żeby wziąć udział w tworzeniu tego, co się nazywa historią – zaznaczyła Wanda Półtawska. Dla niej samej oraz wszystkich laureatów przyznanie tytułu „Świadka Historii” stało się źródłem satysfakcji, a spotkanie, na którym (w wolnej Polsce) mogło odbyć się publiczne wręczenie nagród, prawdziwym powodem do radości. Wandę Półtawską cieszy również świadomość, że istnieją ludzie, którzy – odpowiedzialni za tę uroczystość – wciąż rozumieją ojczyznę tak samo, jak rozumiał ją św. Jan Paweł II: jako ukochaną Matkę. – I tylko chodzi o to, aby ta postawa obejmowała coraz większą liczbę Polaków – zaznaczyła przyjaciółka świętego papieża. Podkreślała, że program pracy dla ojczyzny nie może być jedynie deklaracją. Według dr. Półtawskiej bardzo ważne jest wychowanie młodzieży do wierności i świętości oraz odpowiednia formacja, aby młodzi mieli świadomość, kim są, szanowali dary otrzymane od Stwórcy, nie zaprzeczali naturze człowieka: kobiety ani mężczyzny i nie wstydzili się, że są Polakami.

Wanda Półtawska wspominała przy tym 70 lat swojej pracy z młodzieżą. – Zawsze mówię im prawdę w oczy: nie dajcie się ogłupić nowinkom; szukajcie prawdy w tym, kim jest człowiek; a jest on wspaniałą osobą, nie byle kim, ale dzieckiem samego Boga, obdarzonym przez Niego wspaniałą strukturą cielesną i duchową, a do tego perspektywą wspaniałego życia. Dr Półtawska zaapelowała do zebranych o przejęcie pałeczki wychowania następnych pokoleń, po czym, odnosząc się do grona nagrodzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, zakończyła swe przemówienie: – Nie znam szczegółów życia pozostałych laureatów, ale domyślam się, że są to biografie piękne. Życie może być trudne, a nawet bardzo trudne, i zarazem bardzo piękne. I tego wszystkim państwu życzę.

Dokumentowanie historii

Trudne z pewnością były momenty w zawodowym życiu Józefa Wieczorka. Choć zajmował się zupełnie nieideologicznym przedmiotem – geologią, jego poglądy w latach 70-80. ubiegłego stulecia nie spotkały się z przychylnością ówczesnych władz uczelni, co przesądziło o braku możliwości pracy naukowej na Uniwersytecie Warszawskim. Później, jako doktor wykładał geologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (w Instytucie Nauk Geologicznych) i formował młode kadry naukowe. Związał się również z „Solidarnością” i organizował m.in. wykłady dla studentów w stanie wojennym, ukazujące prawdę o historii najnowszej. W 1986 r. w ramach politycznych czystek został usunięty z uczelni. – Do dziś nie wiem, z jakiego powodu, mogę tylko się domyślać – mówi Józef Wieczorek. I opowiada: – Uznano mnie za „wrogiego” systemowi, z czym się zgadzam, ponieważ uczyłem studentów umiejętności krytycznego myślenia, zadawania pytań, poszukiwania prawdy, nazywania rzeczy po imieniu. I dziś zależy mi na tym, żeby jak najwięcej osób znało i odkrywało prawdę o historii, szczególnie tej mi najbliższej, akademickiej.

Józef Wieczorek jest świetnym dokumentalistą i komentatorem bieżących wydarzeń politycznych, akademickich i patriotycznych. Swoje materiały publikuje w Internecie, m.in. na blogu (https://blogjw.wordpress.com/) oraz kanale youtube: Józef Wieczorek TV. O przyznanej mu nagrodzie laureat mówi: – To dla mnie ogromne wyróżnienie, że znalazłem się w tak szacownym gronie, a że dotychczas za moją działalność pro publico bono byłem karany, stąd ta radość jest jeszcze większa.