Reklama

Niedziela Podlaska

O unitach w Gródku

W 2024 r. minęła 150. rocznica śmierci podlaskich unitów, którzy ginęli z rąk rosyjskich żołnierzy broniąc swych świątyń.

Niedziela podlaska 33/2025, str. I

[ TEMATY ]

Gródek

Archiwum Autora

Ks. Mirosław Połok i ks. Bernard Błoński odprawili w Gródku Mszę św.

Ks. Mirosław Połok i ks. Bernard Błoński odprawili w Gródku Mszę św.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Rok temu nastąpiło otwarcie przygotowanej przez Archiwum Państwowe w Siedlcach wystawy „Unici Podlascy 1874-2024” właśnie w parafii Gródek w powiecie sokołowskim, na miejscu tych dramatycznych wydarzeń (pisała o tym „Niedziela Podlaska” 35/2024).

W tym roku, 2 sierpnia, na dawnym cmentarzu pounickim w Gródku odprawiona została po raz kolejny Msza św. przez ks. Mirosława Połoka i ks. Bernarda Błońskiego z Archiwum Diecezjalnego we Siedlcach. Po Mszy św. odsłonięta została tablica historyczna poświęcona bohaterskim unitom z Gródka. Przygotowanie tej specjalnej tablicy poświęconej tematyce unickiej było programową kontynuacją wystawy „Unici Podlascy”. Poświęcenie tablicy na cmentarzu połączone zostało także z wieczorną prelekcją autora wystawy Bogusława Niemirki dla mieszkańców.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Drugi egzemplarz tej tablicy wkopany został przed kościołem w Gródku – miejscu wydarzeń przed 150. laty. 3 sierpnia – w dzień uroczystości odpustowej na Przemienienie Pańskie mogli się z nią zapoznać mieszkańcy Gródka i przybyli na odpust goście. Ta forma przekazu historycznego ma na stałe upamiętniać przywódców unickiego oporu, którzy zostali 1874 r. wywiezieni do więzienia w Siedlcach, a następnie po roku do guberni chersońskiej. Jeden z nich Szymon Osipiak zmarł tam na obczyźnie, drugi Emilian Gawryluk uciekł po 10. latach do domu. Następnie schronił się w Galicji, aby wrócić w rodzinne strony dopiero w 1907 r. Jego żona i dzieci zostali za to w 1887 r. zesłani za Ural. Tylko syn Józef wrócił po 35. latach do Polski.

Przykład Gródka pokazuje, że mimo 30. lat strasznych prześladowań dawni unici na Podlasiu nie ulegli. Mieszkańcy unickich parafii na Podlasiu stosowali przez lata bierny opór. Mimo że najbardziej aktywni byli zsyłani na wygnanie do Rosji, unici wytrwali. Przyszła też pomoc od misjonarzy-jezuitów z Galicji którzy potajemnie chrzcili dzieci i dawali śluby. W lecie 1905 r. mieszkańcy unickich wsi mogli nareszcie wrócić formalnie do Kościoła Katolickiego. Już w niepodległej Polsce na początku 1919 r. powołano w Gródku i w szeregu innych miejscowości unickich parafie katolickie obrządku łacińskiego.

Ta akcja obrony religii katolickiej była do tej pory raczej mało znanym fragmentem historii Polski. Dzięki pracy archiwistów i historyków wystawa „Unici Podlascy” oraz specjalne tablice z przeznaczeniem na stałą prezentację materiału historycznego na miejscu służą doskonale celom edukacyjnym.

Liczny udział mieszkańców Gródka i ich żywe zainteresowanie tematyką unicką świadczy o tym, że cele organizatorów wystawy zostały osiągnięte.

2025-08-12 16:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Serial o Jezusie - "The Chosen" - z rekordem Guinnessa!

"The Chosen" przeszedł do historii, zapisując się jako najbardziej dostępny językowo serial (jego 5. sezon) na świecie.

The Chosen to amerykański chrześcijański serial o życiu i działalności Jezusa z Nazaretu, realizowany od 2019 r. Jest produkcją niezależną, finansowaną z internetowej społecznej zbiórki. Dotąd powstało 5 sezonów, a twórcy planują ich 7. Przedstawia życie Jezusa oczami ludzi, którzy z nim się spotkali, Apostołów (ewangelista Mateusz), uczniów (Maria Magdalena), ale też żydowskich przywódców religijnych, rzymskich urzędników rządowych i wojskowych oraz zwykłych ludzi.
CZYTAJ DALEJ

Abp Depo: Gietrzwałd to nie przeszłość, to znak ostrzegawczy dla nas dzisiaj przed próbami budowania świata poza Bogiem

2026-03-22 18:39

[ TEMATY ]

abp Wacław Depo

Matka Boża Gietrzwałdzka

Ks. Mariusz Trojanowski

Abp Wacław Depo w Drezdenku

Abp Wacław Depo w Drezdenku

W Drezdenku, podczas uroczystej peregrynacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, abp Wacław Depo wygłosił poruszające kazanie. Metropolita częstochowski przypomniał, że orędzie z 1877 roku nie jest jedynie kartą z historii, ale palącym wezwaniem do ratowania współczesnego świata poprzez różaniec i powrót do Boga.

W niedzielę 22 marca, Mszy Świętej o godzinie 10:00 przewodniczył arcybiskup Wacław Depo, przewodniczący Komisji Maryjnej przy Konferencji Episkopatu Polski. W jego słowach wybrzmiało wezwanie do głębokiej ufności i oddania się Maryi, która nieustannie prowadzi nas do swojego Syna. To właśnie Ona przypomina nam w ciszy serca: „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”- ucząc posłuszeństwa, pokory i miłości, która przemienia życie.
CZYTAJ DALEJ

Bp Z. Wołkowicz: Lektor ma być kanałem łaski między Bogiem a ludźmi!

2026-03-22 20:01

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Piotr Drzewiecki

Bp Z. Wołkowicz ustanowił 108 nowych lektorów w Archidiecezji Łódzkiej

Bp Z. Wołkowicz ustanowił 108 nowych lektorów w Archidiecezji Łódzkiej

Trudno wyobrazić sobie lektora, który głosi Słowo Boże, a nie jest w stanie łaski uświęcającej. To jest wewnętrzna sprzeczność. Potrzebne jest życie w przyjaźni z Panem Jezusem, coraz większe upodobnianie się do niego – mówił bp Zbigniew Wołkowicz, administrator archidiecezji łódzkiej, podczas uroczystej Mszy św. z obrzędem pobłogosławienia nowych lektorów.

Po blisko półrocznym kursie lektorskim, administrator apostolski pobłogosławił 108 nowych lektorów dla archidiecezji łódzkiej. Podczas uroczystości obecne były rodziny lektorów oraz kapłani z ich parafii. - Jezus nie głosi swojego słowa, ale słowa, które otrzymał od swojego Ojca. On jest jedno ze swoim ojcem i to co przekazuje, to co ojciec, by chciał, by on to przekazał. Siła Jezusa polega na tym, że głosi słowo swojego Ojca, przekazuje jego myśli i jego miłość. To są te słowa, z którymi ojciec posłał go na świat, by je głosił. Wypełnił wolę ojca aż po krzyż i zmartwychwstanie. Czy można znaleźć jakąś lekcję dla lektorów? By głosić słowo Jezusa macie być najpierw tymi, którzy je słuchają, słyszą i przyjmują je. Musicie przyjąć jakąś postawę względem głoszonego słowa. Najlepsza byłaby postawa strażników. Najpiękniejsza postawa jest taka byście wy byli świadomi tego słowa, które przekazujecie innym. To on chce przez was przemawiać do ludzi, którzy będą was słuchać – mówił bp Wołkowicz.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję