Dzisiejszemu światu potrzeba humanizmu, w którym horyzonty nauki i wiary nie wchodziłyby w konflikt. Nie wystarczy jednak zwykłe zbliżenie, jak chciałaby kultura współczesna, bowiem prowadzi to do niebezpieczeństwa pojmowania wiary jako czystego uczucia, emocji pozbawionej krytycznego oglądu rozumu. Nie byłaby to wiara chrześcijańska - wymaga ona bowiem racjonalnego przyjęcia Objawienia. Wiara nie rodzi się na zgliszczach rozumu!

Jan Paweł II
(Z przemówienia do uczestników Jubileuszu Nauczycieli Akademickich - 9 września 2000 r.)

Jan Paweł II do Polaków

"Dzisiejsza katecheza skierowała naszą uwagę w stronę Ducha Świętego. Wielki Jubileusz był w szczególny sposób przygotowany encykliką Dominum et vivificantem, bo i przeżycie tego Jubileuszu, jego owocność zależą od naszej współpracy z Duchem Świętym, który działa w naszych duszach; działa, ażeby nas oczyścić, uświęcić, odnowić. Wszystkim pielgrzymom z Polski życzę tego, zarówno tutaj, przy nawiedzeniach Świętych Drzwi w Bazylice św. Piotra, jak też i w Polsce na wszystkich miejscach, gdzie zyskuje się odpusty Roku Jubileuszowego.
Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!"

Audiencja generalna, 13 września 2000 r.

Uniewinniony biskup z Rwandy przyjęty przez Papieża

Rwandyjski biskup Augustin Misago, oczyszczony z zarzutu uczestnictwa w zbrodni przeciwko narodowi, został przyjęty 8 września br. w Watykanie przez Jana Pawła II. O treści 20-minutowej rozmowy nie poinformowano dziennikarzy. Przy tej okazji agencje przypomniały, że gdy prokuratura rwandyjska oskarżyła Księdza Biskupa o udział w ludobójstwie, żądając kary śmierci, Ojciec Święty wysłał do niego telegram ze słowami solidarności. W telegramie Jan Paweł II podkreślił, że Ksiądz Biskup jest niewinny i zaapelował o jego uwolnienie.
Bp Misago cały czas twierdził, że jest niewinny, a jego aresztowanie było próbą skompromitowania Kościoła katolickiego w Rwandzie. Po uznaniu przez sąd za niewinnego i wyjściu na wolność 15 czerwca br., po 15 miesiącach przebywania w areszcie, bp Misago przyleciał na kurację do Europy. Do swojej diecezji Gikongoro zamierza wkrótce powrócić.
Ksiądz Biskup zdaje sobie sprawę, że jego powrót nie jest pozbawiony ryzyka. Podkreślił, że przyjaciele odradzali mu powrót do diecezji, twierdząc, że jest to niebezpieczne. Jednak on uważa, że powinien wrócić: "Przecież nie uciekłem, gdy mnie oskarżono. To jak mógłbym żyć na emigracji, gdy uznano, że jestem niewinny" - powiedział bp Misago w pierwszym po uwolnieniu wywiadzie. Dodał, że został uwolniony nie na skutek uzgodnień dyplomatycznych między Stolicą Apostolską a Rwandą, ale po udowodnieniu prawdy. "Wierni w Gikongoro oczekują mnie, oni zawsze byli po mojej stronie".

Audiencja dla prezydenta Nigerii

12 września br. Jan Paweł II przyjął na audiencji prywatnej prezydenta Nigerii - Oluseguna Obasajno, który przybył wraz z małżonką i osobami towarzyszącymi. Było to już jego drugie spotkanie z Papieżem od chwili objęcia najwyższej władzy w państwie przed ponad rokiem.
Poprzednio O. Obasajno rozmawiał z Ojcem Świętym w marcu ub.r. Przy okazji poprzedniej audiencji nowo wybrany demokratycznie Prezydent dziękował Papieżowi za apele kierowane do nieżyjącego już dziś przywódcy państwa - gen. Sani Abacha w sprawie uwolnienia więźniów politycznych.
Przez wiele lat Nigeria, najbardziej zaludniony kraj Afryki, rządzona była z małymi przerwami przez reżimy wojskowe. Wybrany demokratycznie na najwyższy urząd w państwie O. Obasajno kilkakrotnie deklarował swe zaangażowanie w zaprowadzenie pełnych reguł demokratycznych w państwie, na razie bez widocznych skutków.
Nigeria jest krajem zasadniczo dwóch religii. Prawie połowa mieszkańców Nigerii wyznaje islam, druga - to chrześcijanie różnych wyznań. Jedynie 10% mieszkańców przywiązane jest do tradycyjnych religii afrykańskich.

Stolica Apostolska w sprawie zakazu klonowania człowieka

Wiceprzewodniczący Papieskiej Akademii Życia i dyrektor instytutu biblioteki uniwersytetu katolickiego "Sacro Cuore" w Rzymie - bp Elio Sgreccia wyraził zadowolenie z decyzji Parlamentu Europejskiego, który 7 września br. wydał zakaz dokonywania eksperymentów związanych z klonowaniem człowieka, w tym również w celach leczniczych. "Jest to niezbity dowód, że europejska cywilizacja i kultura praw człowieka są jeszcze żywe" - powiedział bp Sgreccia przed mikrofonami Radia Watykańskiego. Podkreślił, że przyjęta w Strasburgu rezolucja podziela zastrzeżenia i wnioski, jakie Kościół katolicki wysunął w związku z perspektywą legalnego klonowania. Stwierdzono bowiem, że nie ma różnicy między klonowaniem w celach terapeutycznych i reprodukcyjnych, zalecono ograniczenie praktyki zamrażania embrionów ludzkich i zaproponowano stworzenie komisji, która ustaliłaby normy w tej dziedzinie.

Uniwersytet dla nowego humanizmu

W dniach 3-10 września br. w Rzymie miał miejsce Jubileusz Nauczycieli Akademickich, przebiegający pod hasłem Uniwersytet dla nowego humanizmu. Program jubileuszowych spotkań obejmował 59 tematycznych kongresów, zorganizowanych przez 40 uniwersytetów z całych Włoch.
9 września profesorowie akademiccy z całego świata spotkali się w Watykanie z Ojcem Świętym, przedstawiając mu wyniki prac poszczególnych kongresów. W prawie półgodzinnym przemówieniu do świata nauki Jan Paweł II poruszył wiele zagadnień. Wyszedł od pojęcia "kenozy" - uniżenia się Chrystusa, przyjęcia ludzkiej natury i śmierci na krzyżu - by podkreślić, że i w świecie akademickim centralne miejsce zajmuje Zbawiciel człowieka. "Od pierwszej mojej encykliki Redemptor hominis, a tym bardziej w Roku Wielkiego Jubileuszu, głoszę tę prawdę wobec świata - powiedział Jan Paweł II. - Bez ukierunkowania na prawdę, do czego zmierza panujący dzisiaj relatywizm, kultura uzależniona od mody i opinii, skazana jest na ulotność. Kultura bez prawdy nie stanowi gwarancji wolności, lecz jest jej zagrożeniem".
Ojciec Święty stwierdził również, że postęp nauki i techniki jest ogromny, ale też stwarza straszliwe możliwości. Jego zdaniem, w tej sytuacji świadomość granic nauki to nie obskurantyzm, lecz obrona działalności badawczej, która ma służyć życiu i człowiekowi. Warunkiem dojścia do prawdy powinna być norma moralna - tylko tak narodzi się wiedza uświęcona wiarą. "Działajcie w taki sposób, umiłowani naukowcy, by uniwersytety stały się ´laboratoriami kultury´, w których pomiędzy teologią, filozofią, naukami humanistycznymi i przyrodniczymi będzie istniał konstruktywny dialog, uznający normę moralną za wewnętrzną konieczność badań naukowych i warunek ich pełnej wartości w dążeniu do prawdy" - apelował Ojciec Święty. Jan Paweł II wskazał też na niebezpieczeństwa, jakie czają się w demokracji - gdy jej procedury zadowalają się wolą większości i nie posiadają moralnego uzasadnienia.
Na zakończenie wyraził przekonanie, że uniwersytet - jako instytucja zajmująca się pracą badawczą i dydaktyczno-wychowawczą - jest nadal potrzebny społeczeństwu, a Kościół, z którym związane są jego początki, gotów jest uczestniczyć w przeprowadzeniu reform, jakich wymaga ta instytucja.
Po spotkaniu z Ojcem Świętym uczestnicy Jubileuszu wzięli udział w nabożeństwach pokutnych w swoich kościołach narodowych na terenie Rzymu.
10 września we Mszy św. kończącej Jubileusz uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy osób, w tym rektorzy, wykładowcy, administratorzy i kapelani z licznych krajów, a także studenci z całego świata. W wygłoszonym kazaniu Ojciec Święty nawiązał do perykopy ewangelicznej o uzdrowieniu głuchoniemego. Papież wyraził przekonanie, że postać ta symbolizuje sytuację, w jakiej znajduje się każdy człowiek nie będący w stanie nawiązać kontaktu umożliwiającego poznanie sensu swojej egzystencji. "W jakimś sensie nasuwa myśl o człowieku, który zamyka się w swej rzekomej samodzielności, w wyniku czego znajduje się w izolacji wobec Boga, a często także wobec bliźnich. Do tego człowieka zwraca się Jezus, by przywrócić mu zdolność otwarcia się na innego i na innych, w postawie ufności i miłości bezinteresownej".
"Kiedy człowiek nie jest duchowo ´głuchy i niemy´ - dodał Papież - każdy tok myśli, nauki i doświadczenia nasuwa mu także odbicie Stwórcy i budzi pragnienie Boga - często ukryte, a może nawet tłumione, ale nie do zagłuszenia.
Waszym powołaniem jako uczonych i wykładowców, których serca otwarte są na Chrystusa, jest żyć tą relacją między poszczególnymi dziedzinami wiedzy a ową najwyższą ´wiedzą´, która dotyczy Boga i w pewnym sensie zbiega się z Nim, z Jego Słowem. (...) W ten sposób, z Waszym udziałem, uniwersytet stanie się miejscem ´Effata´, gdzie Chrystus posługując się Wami, powtarza cud otwierania uszu i ust, budząc nowy posłuch i prawdziwe porozumienie" - powiedział Ojciec Święty.
Jan Paweł II ponownie stwierdził, że nie należy się obawiać o wolność badań naukowych i dialogu ani o poszanowanie człowieka, " ponieważ ze swej natury prawda chrześcijańska jest jedynie proponowana, nigdy zaś narzucana. Jej niewzruszoną zasadą pozostaje szacunek dla ´sanktuarium sumienia´. Dodał, że w dobie, gdy nasila się "tendencja do zacieśniania horyzontów poznania do tego, co jest wymierne, i zaniedbywania każdej kwestii dotyczącej ostatecznego sensu rzeczywistości", od nauczycieli akademickich wymaga się, aby byli nie tylko wysoko wykwalifikowani, ale także by byli "wiarygodnymi świadkami Chrystusa".
Na zakończenie Mszy św. przed modlitwą Anioł Pański Papież pozdrowił w różnych językach pracowników uniwersytetów. Zwracając się do Polaków, powiedział: "Wasz udział w tym jubileuszowym spotkaniu nauczycieli uniwersyteckich jest świadectwem wiary i głębokiego pragnienia zjednoczenia z Chrystusem - Nauczycielem i Mistrzem. Niech Jego łaska wspiera Was i inspiruje w Waszej pracy naukowej i dydaktycznej. Szczęść Boże!".
Żegnając się z obecnymi na Placu św. Piotra, Papież poinformował o darze dla środowisk uniwersyteckich. Jest nim mozaika przedstawiająca Matkę Bożą "Sede Sapientiae", która odwiedzi wszystkie ośrodki akademickie na świecie, poczynając od Aten.