Człowiek bez pomocy Boga jest zagubiony, strwożony, bezradny
i powinien w pokorze ducha czcić i błagać swego Boga,
bo Bóg to Życie i Prawda, i Droga
(Mieczysław Łojek).

Krzysztof Kamil Baczyński jako poeta religijny

W tych rozważaniach także została uświadomiona cecha religijności Poety, który akcentował z wielkim naciskiem kryzys zaufania do wiedzy i nauki przyrodniczo-matematycznej, zastanawiał się nad problemem świętości, uznał, że drogą do niej jest chrześcijańska pokora i cierpliwość i apelował o uduchowienie ciała. W utworach kreował motyw Boga, Chrystusa, aniołów, wątki biblijne lub zaczerpnięte z tradycji chrześcijańskiej. Ufał w moc Bożą, a zwłaszcza w opiekę Matki Bożej, o czym świadczą jego utwory o tematyce maryjnej.

Matka Boża jako opiekunka ludzi żyjących w trudnych okupacyjnych dniach

W znakomitym wierszu pt. Do Matki Bożej (napisanym w sierpniu 1943 r.) Poeta wypowiedział skargę na rzeczywistość okupacyjną, będącą światem bez Boga: ciężkim, dokuczliwym, niemiłosiernym, przerażającym, okrutnym, nie prowadzącym do wiekuistej szczęśliwości, a na ziemi powodującym ucisk, przemoc, gehennę. Wobec takiej rzeczywistości Baczyński zwrócił się do Maryi z błagalną prośbą o pomoc, nie wpadł w rozpacz, a szukał ratunku i znalazł ostoję w Maryi. Ufał mocno, że Matka Boża pomoże udźwignąć ciężar okupacyjnych dni, co wypowiedział przy pomocy nowatorskich porównań, metonimii, metafor i innych zabiegów twórczych (zastosowanych także w drugim analizowanym utworze w sposób oryginalny, demiurgiczny). W tym wierszu Baczyński przedstawił Maryję jako Matkę posiadającą Boskie atrybuty: niezawodność, troskliwość, zwycięskość. Wynika z tego konstatacja, że zwycięski będzie i naród Jej ufający.

Maryja opiekunką walczących orężem i miłością

W drugim wierszu maryjnym Baczyńskiego pt. Modlitwa do Bogarodzicy (napisanym 21 marca 1944 r.) podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do Bogarodzicy, przypominając Jej, kim była i kim musi pozostać. Traktuje Ją jako bliską, od dawna dobrze znajomą, niezawodną Wspomożycielkę, serdeczną Matkę, Wszechmocną Panią. W tym utworze Poeta również wyraził głęboką wiarę w Jej cudowną moc. Prosił, by dopomogła zmienić się tak, żeby nienawiść i zemstę zastąpić braterską miłością, która przebacza, przemienia, buduje i jednoczy. Poeta wyraził przekonanie, że sam człowiek nie opanuje w sobie negatywnych reakcji i będzie brał odwet, ale przy pomocy Bogarodzicy jest w stanie zachować "usta czyste" nawet "pod toczącym się gromem". Koresponduje to z wcześniej wyrażonym przez Sienkiewicza ostrzeżeniem Polaków, aby nie przejmowali haniebnych metod wrogów, ale zwyciężali ich dobrem. To było gwarancją czci i chwały. Gloria victis! Poeta mądrze poucza czytelnika oraz zachęca go do wznoszenia się na wyżyny duchowe.

Chrześcijański cel wychowania

Tło literacko-historyczne, bogactwo interpretacyjne (liczne skojarzenia, dygresje, analiza środków artystycznych i kompozycji), dołączone świadectwo Jerzego Leszczyńskiego przesądzają o ważności tej publikacji, która - ukazując Baczyńskiego jako poetę ufającego Bogu - uczy, że człowiek w każdej epoce, czasie i sytuacji powinien i może podejmować trud zmierzający do osiągnięcia wiary, nadziei i miłości - trzech głównych cnót Boskich. Unaocznia, iż tylko człowiek wierzący może pokładać nadzieję w Bogu i w życiu wiecznym. Ważne jest, żeby wiarę zachować przez całe życie. Doświadczenie Poety oraz świadectwo Powstańca potwierdzają, że jest to możliwe. Publikacja uświadamia też, że człowiek może stać się i pozostać chrześcijaninem przez odwagę zawierzenia. Pouczenie i pedagogia Autora wiersza Modlitwa do Bogarodzicy umacnia wolę wiary u osób wychowujących oraz u ludzi edukowanych, sprzyjając w ten sposób rozwojowi wychowania religijnego, tak bardzo potrzebnego również we współczesnym świecie. ´