Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej pw. św. Rafała Archanioła w Rusinowicach k. Lublińca (diecezja gliwicka) obchodził 27 września br. 15-lecie istnienia. Ośrodek znany jest w całej Polsce. Przebywają tutaj dzieci z porażeniem mózgowym, zespołem Downa, przepukliną oponowo-rdzeniową, dystrofią mięśniową itp. Nierzadko dane schorzenie jest sprzężone z innymi niesprawnościami - upośledzeniem umysłowym różnego stopnia, z głuchotą, ślepotą, napadami padaczkowymi. Tu jednak nie dzieli się dzieci na mniej lub bardziej chore, dla wszystkich Ośrodek staje się na czas turnusu rodzinnym domem, wszystkie dzieci znajdują tu troskliwą opiekę fachowego personelu medycznego. Jednorazowo Ośrodek może przyjąć 150 osób: 75 niepełnosprawnych i tyleż samo opiekunów.

Rodzinna wioska

Ośrodek, który został zbudowany w latach 1990-94 z inicjatywy bp. Czesława Domina, ówczesnego przewodniczącego Komisji Charytatywnej Episkopatu Polski, tworzą 3 parterowe pawilony pobytowe, połączone z zapleczem rehabilitacyjnym, medycznym i gospodarczo-administracyjnym. Całość budowli jest na jednym poziomie, bez przeszkód architektonicznych. Fundusze na budowę Ośrodka przekazała Wspólna Komisja ds. Pomocy Humanitarnej przy Ambasadzie USA w Warszawie, a całkowitego wyposażenia Ośrodka oraz kaplicy św. Rafała Archanioła dokonano dzięki pomocy finansowej Jana Pawła II, Caritas Polska, Caritas Diecezji Gliwickiej, Episkopatu Włoch oraz wielu indywidualnych ofiarodawców.
Od początku budował Ośrodek i kieruje nim ks. prał. Franciszek Balion. To z jego inicjatywy, a także z podpowiedzi bp. Jana Wieczorka, ordynariusza diecezji gliwickiej, placówka stale się rozbudowuje. W 2000 r. powstał „dom opiekuna”. W 2002 r. z elementów papieskiego ołtarza w Gliwicach wybudowano na placu za Ośrodkiem amfiteatr, gdzie odbywają się festyny oraz okolicznościowe koncerty. Jest tam również plac zabaw, boiska sportowe, ścieżki spacerowe. Wielkim osiągnięciem było zorganizowanie w Ośrodku hipoterapii, z halą do prowadzenia zajęć w zimie, oraz infoterapii ze stanowiskami komputerowymi. Ostatnim nabytkiem, z 2008 r., jest „grota solna”, miejsce do inhalacji i relaksu.
Z innych wydarzeń trzeba wspomnieć, że we wrześniu 2001 r. Ośrodek gościł księży dyrektorów diecezjalnych Caritas z całej Polski. W kwietniu 2002 r. natomiast na terenie Ośrodka Caritas Polska zorganizowała międzynarodową konferencję Caritas Internationalis na temat: „Tożsamość Caritas”.

Rodzinna rehabilitacja

Każdy młody pacjent (od 3. do 18. roku życia) przebywa w Ośrodku przez trzy tygodnie ze swoim rodzicem bądź opiekunem.
Niepełnosprawni korzystają z całej gamy zabiegów rehabilitacyjnych: kinezyterapii, termoterapii, laseroterapii, krioterapii, elektroterapii, magnetostymulacji, hydroterapii, infoterapii, hipoterapii oraz masażu. Mają również możliwość korzystania z sali gimnastycznej, gabinetów ćwiczeń indywidualnych, minisiłowni, sali bloczkowej i mobilnej. Zajęcia gimnastyczne wspomagane są ćwiczeniami na basenie. W rehabilitacji ważna jest też terapia zajęciowa.
Rodzice, uczestnicząc wraz z dzieckiem w zajęciach rehabilitacyjno-terapeutycznych, poznają sposoby i metody pracy umożliwiające im kontynuowanie rehabilitacji w warunkach domowych. Dla rodziców w czasie trwania turnusu organizowane są specjalne wykłady, pogadanki edukacyjne, pokazy sprzętu rehabilitacyjnego, filmy pogłębiające ich wiedzę o różnych metodach rehabilitacji. Jak mówi ks. prał. Balion, pensjonariusze w Ośrodku przeżywają dodatkowo swoiste „rekolekcje” i „rehabilitację serca” - przez wzajemne, bezinteresowne świadczenie sobie miłości i dobroci, zainteresowanie i otwarcie na drugiego człowieka i jego potrzeby, bezwarunkową akceptację niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Taka postawa staje się czymś oczywistym nie tylko dla pracowników Ośrodka - księży, sióstr zakonnych, pracowników świeckich - ale dla każdego podopiecznego, a wszelkie wysiłki budowania jednej ośrodkowej rodziny dzieci Bożych podczas Mszy św., nabożeństw, adoracji Najświętszego Sakramentu, katechez przynoszą oczekiwane rezultaty.

Patronalne święto

Co roku w ostatnią niedzielę września w Ośrodku odbywa się uroczystość patronalna ku czci św. Rafała Archanioła. Z tej okazji bp Wieczorek sprawuje uroczystą Mszę św., organizowany jest również okolicznościowy festyn integracyjny. Ośrodkowe festyny często uświetniają koncerty wybitnych gwiazd polskiej estrady, występowali tu m.in.: Eleni, Krzysztof Krawczyk, Ryszard Rynkowski, Mieczysław Szcześniak, Universe, Arka Noego, Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”.
W tym roku 6 czerwca, z okazji 15-lecia działalności Ośrodka, odbyła się IX Powiatowa Spartakiada i IX Śląska Olimpiada Niepełnosprawnych.
Nie jest przesadą nazywanie Ośrodka domem, ponieważ ma on rzeczywiście charakter rodzinny. Także rodzice i opiekunowie przygotowują się tu do fachowej rehabilitacji domowej. Przecież to oni są pierwszymi rehabilitantami swojego dziecka. Jak mówi ks. dyr. Balion, „tego typu rehabilitacja jest czymś zupełnie nowym nie tylko w naszym kraju, ale w skali Europy Środkowo-Wschodniej. Poza oczywistymi, pozytywnymi owocami pobytu dzieci niepełnosprawnych w Ośrodku w Rusinowicach pomagamy również ich opiekunom zrozumieć istotę schorzenia dziecka, a przez wskazanie prawidłowych postaw i zachowań w dużym stopniu pomniejszamy skutki choroby i kalectwa”.
Dodam, że problem tylko w tym, iż obecnie liczba oczekujących wynosi ponad 2 tys., a średni czas oczekiwania to 18 miesięcy.

Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej pw. Św. Rafała Archanioła, Rusinowice, ul. Zielona 23, 42-700 Lubliniec, tel. (0-34) 357-05-23, 357-05-24; fax (0-34) 357-05-53; www.rusinowice.com, e-mail: osrodek@rusinowice.nazwa.pl; rusinowice@kuria.gliwice.pl.